Ώριμες οι συνθήκες για ένα νέο ασφαλιστικό σύστημα με τρεις πυλώνες

Την πρότασή του για ένα συνταξιοδοτικό σύστημα τριών πυλώνων, το οποίο όπως σημειώνει είναι το μόνο μοντέλο που μπορεί να εγγυηθεί τη βιωσιμότητα, αναλύει σε άρθρο του στο Capital.gr ο Μιλτιάδης Νεκτάριος, Καθηγητής Ασφαλιστικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς.

Όπως επισημαίνει άλλωστε, μεταξύ άλλων, το νυν συνταξιοδοτικό που θεσπίστηκε με τον νόμο Κατρούγκαλου φέρνει νομοθετημένη μείωση των συνολικών συντάξεων κατά περίπου 7.5 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το 2021 (αυτό το ποσό προκύπτει και από την έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου για τον ασφαλιστικό νόμο του 2017 που κατάργησε τις προσωπικές διαφορές).

«Πρόκειται για τον απόλυτο παραλογισμό. Στη χώρα που έχει συμβεί η μεγαλύτερη καταστροφή του συστήματος συντάξεων στη μεταπολεμική περίοδο, παρέχουμε ακόμα συντάξεις που είναι υψηλότερες από τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Στην πιο κατεστραμμένη οικονομία της ΕΕ, φορολογούμε εξαντλητικά τις γενιές των εργαζομένων για να παρέχουμε συντάξεις ίσες με τους μισθούς, ενώ οι εργαζόμενοι που πληρώνουν τις υψηλότερες ασφαλιστικές εισφορές στην ΕΕ δεν έχουν καμία ελπίδα ότι θα πάρουν κάποια σύνταξη στο μέλλον. Περισσότεροι από το 25% των συνταξιούχων είναι κάτω των 65 ετών και απορροφούν το 30% των συνολικών παροχών» τονίζει ο κ. Νεκτάριος.

Και συνεχίζει επισημαίνοντας ότι: «Οι Έλληνες πολίτες πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι χωρίς επαρκή οικονομική ανάπτυξη δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρό και φερέγγυο σύστημα συντάξεων. Όσο η οικονομία βρίσκεται σε ύφεση, οι συντάξεις θα μειώνονται συνεχώς: αυτό συμβαίνει από το 2010, παρά τις διαβεβαιώσεις όλων των πολιτικών κομμάτων ότι δεν θα γίνουν άλλες μειώσεις».

«Όλες οι επιτυχημένες ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις συνδυάζουν την βιωσιμότητα του συστήματος συντάξεων με την συμβολή του στην οικονομική ανάπτυξη. Για να μπορεί να γίνει αυτό πρέπει να υπάρχει περισσότερη εργασία και περισσότερη αποταμίευση. Ένα σύστημα συντάξεων που προσφέρει κίνητρα για αυτό είναι το σύστημα τριών πυλώνων» εξηγεί ο καθηγητής του Παν/μιου Πειραιά.

«Μια ρεαλιστική πρόταση για ένα σύστημα συντάξεων τριών πυλώνων πρέπει, ως ελάχιστο προαπαιτούμενο, να περιέχει τον ριζικό και ταχύ περιορισμό του σημερινού κρατικού συστήματος. Αυτό πρέπει να γίνει και από την πλευρά της χρηματοδότησης (μείωση εισφορών) και από την πλευρά των δομής παροχών (περισσότεροι πυλώνες, και όχι μόνο ο διανεμητικός πυλώνας, όπως σήμερα)» σημειώνει ακόμη.  «Δεδομένου ότι είμαστε στην Ελλάδα, η οποία πρέπει να δρομολογήσει την έξοδο από τη κρίση και μια δυναμική πορεία μετά, η πρόταση ασφάλισης πρέπει να είναι τμήμα συνολικής μακροοικονομικής αναπτυξιακής πολιτικής και όχι απομονωμένη πρωτοβουλία κοινωνικής πολιτικής» προσθέτει.

Αναλυτικά η πρόταση που έχει επεξεργαστεί ο κ. Νεκτάριος από κοινού με τον Π. Τήνιο και τον Γ. Συμεωνίδη εισάγει ένα σύστημα τριών πυλώνων, όπως αυτά που τείνουν να γίνουν ο κανόνας στην Ευρώπη – μετά την εισαγωγή τους στην Σουηδία και στην Ιταλία την δεκαετία του 1990. «Ένα τέτοιο σύστημα διαχωρίζει την πρόνοια από την ασφάλιση και δίδει ισχυρά κίνητρα για αποταμίευση και εργασία» τονίζει.

ΤΟ  ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ  ΣΥΣΤΗΜΑ  ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ

Ι. Σύστημα συντάξεων για Νέους – ασφαλισμένοι μετά το 1993: Τρεις πυλώνες άμεσα κατοχυρώνουν συνολική αναπλήρωση περί το 75% σε βάθος χρόνου.

Α. Ασφάλιση Κύριας σύνταξης. Ένα ταμείο κύριας ασφάλισης για όλους (ΕΦΚΑ).

• Εισφορές 10% (αντί του σημερινού 20%).
• Συντάξεις βάσει ατομικών λογαριασμών νοητής κεφαλαιοποίησης ("Σουηδικό σύστημα") με διανεμητική χρηματοδότηση. Οι εισφορές πιστώνονται και κεφαλαιοποιούνται με επιτόκιο ίσο με την αύξηση του ΑΕΠ.
• Η ηλικία συνταξιοδότησης αποφασίζεται από τον ίδιο τον ασφαλισμένο, αρχίζοντας από τα 67. Επιλογή παραμονής στην εργασία αυξάνει την σύνταξη.

Β. Νέο Υποχρεωτικό Κεφαλαιοποιητικό Ταμείο Επικουρικών Συντάξεων.

• Εισφορές 6% (σήμερα 7%).
• Κατατίθενται σε ατομικό λογαριασμό όπου συσσωρεύεται κεφάλαιο.
• Τα αποθεματικά του επικουρικού ταμείου θα ανέλθουν στα €50 δισ. στην πρώτη δεκαετία. Αξιοποιούνται για επενδύσεις.

Γ. Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (προαιρετικά).

• Ασφαλισμένοι θα μπορούν να αποχωρούν από το Επικουρικό Ταμείο – προσχωρώντας σε Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης.
• Τα ΤΕΑ προσφέρουν κλαδική διαφοροποίηση.
• Τα σημερινά Ταμεία Εφάπαξ μετατρέπονται υποχρεωτικά σε ΤΕΑ.
• Αυτοτελώς απασχολούμενοι ή εργαζόμενοι σε ΜΜΕ εντάσσονται σε Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης.